Harran Üniversitesi
Tıbbi Tanıtım ve Pazarlama (Haliliye)

Dünyada Tıbbi Tanıtım ve Pazarlamanın Tarihsel Gelişimi

Tıbbi tanıtım ve pazarlama, sağlık ürünlerinin ve hizmetlerinin toplumla buluşturulmasında köklü bir geçmişe sahiptir. Antik çağlarda şifacılar, sözlü anlatılar ve sembollerle sağlık hizmetlerini tanıtırken, 19. yüzyılda sanayi devrimiyle ilaç üretimi endüstriyel bir boyut kazanmıştır. İngiltere’de “Beecham’s Pills” ve ABD’de “Vegetable Universal Pill” gibi ürünler, kitlesel reklam kampanyalarıyla yaygınlaşmıştır. 20. yüzyılda, özellikle 1920’lerden itibaren ilaç firmaları tıbbi dergiler ve hekimlere yönelik broşürlerle tanıtım faaliyetlerini yoğunlaştırmıştır. 1960’larda Arthur M. Sackler’ın doğrudan hekimlere tanıtım yöntemleri, tıbbi satış temsilciliğini profesyonel bir meslek haline getirmiştir. 1980’lerden sonra doğrudan tüketiciye reklamlar, 2000’li yıllarda ise dijital platformlar, sosyal medya ve mobil sağlık uygulamaları tıbbi pazarlamanın temel unsurları olmuştur. Günümüzde, dijitalleşme ve etik pazarlama yaklaşımları sektörü şekillendirmektedir.

Türkiye’de Tıbbi Tanıtım ve Pazarlama Eğitiminin Gelişimi

Türkiye’de tıbbi tanıtım ve pazarlama, uzun süre ilaç firmalarının satış temsilcileri aracılığıyla yürütülmüştür. Ancak, 2000’li yıllarda sağlık sektörünün büyümesi ve nitelikli iş gücü ihtiyacı, bu alanda akademik eğitim programlarının açılmasını gerekli kılmıştır. 2004 yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nda Tıbbi Tanıtım ve Pazarlama Programı açılarak 2005-2006 eğitim-öğretim yılında ilk öğrencilerini kabul etmiştir. Ardından, 2011’de Mardin Artuklu Üniversitesi, 2012-2013’te Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi ve 2013-2014’te Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi’nde programlar açılmıştır. Bu programlar, ilaç ve medikal sektörüne iletişim becerileri güçlü, etik değerlere bağlı ve sektörel bilgiyle donatılmış profesyoneller yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) sağlık eğitimi politikaları ve sektörel talepler, programların yaygınlaşmasında etkili olmuştur.

Harran Üniversitesi’nde Tıbbi Tanıtım ve Pazarlama Programı

Harran Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu (SHMYO), 16/09/1994 tarihinde, 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanunla değişik 7/d-2 maddesi uyarınca kurulmuştur. Tıbbi Tanıtım ve Pazarlama Programı ise 2018-2019 eğitim-öğretim yılında açılarak ilk öğrencilerini 2018 yılında kabul etmiştir. Program, sağlık sektörüne etik değerlere bağlı, iletişim becerileri güçlü ve yenilikçi tıbbi tanıtım temsilcileri yetiştirme amacıyla kurulmuştur. İlk yıllarda temel pazarlama ve sağlık bilgisi dersleriyle eğitim veren program, zamanla dijital pazarlama, sağlık mevzuatı ve sektörel iş birliklerini kapsayan bir müfredatla zenginleşmiştir. 2022 yılında kurulan Genç Mümessiller Kulübü, öğrencilerin mesleki gelişimini destekleyen etkinlikler ve sektörel bağlantılar kurma faaliyetleriyle programa katkı sağlamaktadır.

Program, 30 iş günü zorunlu staj uygulaması ve uygulamalı derslerle öğrencilerin sektörel hazırlığını güçlendirmiştir. Bugüne kadar programdan mezun olan öğrenciler, ilaç firmaları, medikal şirketler ve ecza depolarında tıbbi satış temsilcisi olarak istihdam edilmiştir. Şanlıurfa’nın sağlık ve eğitim alanındaki stratejik konumu, programın sektörel iş birliklerini ve uygulama olanaklarını artırmaktadır. Program, Harran Üniversitesi’nin yenilikçi ve toplumsal fayda odaklı vizyonuna uygun olarak, sağlık pazarlaması alanında ulusal ve uluslararası düzeyde tanınan bir eğitim merkezi olmayı hedeflemektedir.

Kaynakça