6 Şubat Depreminin Toplumsal Hafızası Kayıt Altına Alınıyor

Tüm Türkiye’yi derinden sarsan 6 Şubat depremleri sonrasında, uzun süre konteyner kentlerde yaşamını sürdüren depremzedelerin yaşadığı evsizlik tecrübesini sosyo-psikolojik açıdan ele alacak  olan önemli bir bilimsel çalışma hayata geçiriliyor. İlahiyat Fakültesi Din Sosyolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyemiz Doç.Dr. Fatma Çakmak’ın yürütücülüğünü üstlendiği “Evsizliğin Kırılgan Sesi: 6 Şubat Depremleri Sonrasında Konteyner Kentlerde Yaşama Tutunan Depremzede Kadınlar Üzerine Bir Sözlü Tarih Çalışması (Hatay Örneği)” başlıklı proje TÜBİTAK-1002 Hızlı Destek programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.

Proje kapsamında, 6 Şubat depremlerinden bu yana Hatay konteyner kentlerde yaşamını sürdüren depremzede kadınların hikayeleri “sözlü tarih” yöntemi ile kayda geçirilerek görünür hale getirilecek. Bu yöntem ile,  gündelik pratiklerde sık yaşanan fakat küçük alanlarda saklı kaldığı için görünmezleşen ve değersizleşen insani gerçekliklerin, depremzede kadınların dünyasına yansıyan boyutlarıyla açığa çıkarılması amaçlamakta. Toplumsal hafızanın insan hikayeleriyle inşa edilerek bilimsel alana taşınmasını hedefleyen projede, sözlü tarihle birlikte kullanılması gereken görsel hafıza teknikleri olan belgesel fotoğraflama, ses ve video kayıtları da alınarak afet literatüründe arşiv değeri olan bir katkıda bulunulacaktır. Bu bağlamda araştırma, Türkiye’de deprem sonrası kadınların evsizlik deneyimlerini merkeze alan, sözlü tarih temelli ilk sistematik çalışma niteliği taşımaktadır. Çalışma, ülkemizde yakın tarihte gerçekleşmiş̧ ve sebep olduğu yıkım itibariyle toplumsal hafızada derin izler bırakmış olan 6 Şubat depremlerinin periferideki aktörleri olan kadınların, sosyal bir özne olarak hafıza ve afet literatüründe öne çıkarılması ile Türkiye’de bu alandaki literatür boşluğuna önemli bir katkı sunacaktır. Ayrıca proje çıktılarının, depreme karşı dirençlilik stratejilerinin belirlenmesinde önemli detayları ilgili kurumlara sunması ve çözüm paketlerinin geliştirilmesinde somut rol alacak tespitlere ulaşması mümkün olabilecektir.

Sosyoloji ve Psikoloji alanlarının ortak bakış açısıyla yürütülecek projede; yürütücü Doç.Dr. Fatma Çakmak’ın yanı sıra Doç.Dr. Fatıma Zeynep Belen de Psikoloji alanındaki katkılarıyla araştırmacı olarak yer alacak. Ayrıca İbn Haldun Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Doktora Öğrencisi Merve Reyhan Ekinci, Gebze Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümü Yüksek Lisans Öğrencisi Psikolog Buse Yegan Güler ve Harran Üniversitesi Din Sosyolojisi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencisi Vedat Salihoğlu da proje ekibinde bursiyer olarak yer alıyor.

Toplumsal hafıza literatürü ve afet çalışmaları alanında  önemli  ve özgün bir arşiv oluşmasına katkı sunacak olan proje ile üniversitemizin bilimsel  çalışmalar alanındaki yetkinliği bir kez daha ortaya çıkacaktır.